ابو القاسم سلطانى
373
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
براى درمان سوزاك استفاده مىشود همچنين اثر مسهلى براى آن ذكر شده است . برگ گياه داراى طعم تند و نامطبوع است از برگها و دانه در درد مفاصل ، دردهاى ماهيچهاى و لمباگو و در پاكستان از دانه آن كه تخم Ispact ناميده مىشود به جاى ريشه استفاده مىشود . صور داروئى : از ريشه و برگ به صورت جوشانده استفاده درمانى به عمل مىآيد . در دامپزشكى از خاصيت مدر بودن گياه استفاده كرده و از عصاره آبى به مقدار 10 تا 15 ميلىليتر براى گوسفندان و 15 تا 30 ميلىليتر براى اسب به منظور افزايش ترشح ادرار تجويز مىشود . Code - 976 درخت پنجه Bombax ceibal L درختى است بزرگ از خانواده Bombaceae كه بومى مالزى مىباشد داراى چوبى سفيد مانند پنير ، برگهاى پنجهاى مركب و گلهاى درشت آتشىرنگ كه قبل از برگها بر روى درخت ظاهر مىشوند . ميوه كپسول است و پس از رسيدن درون آن كركهاى سفيد يا حنائىرنگ به درازاى حدود 40 ميلىمتر پديدار مىگردد كه در وسط آنها دانههاى قهوهاىرنگ به اندازه نخود قرار دارد از كركها در صنايع نساجى ، كشتىسازى و هواپيماسازى استفاده مىشود . نام علمى درخت Bombax از واژه يونانى به معنى ابريشمفام گرفته شده است به سانسكريت آن را Salmali و به هندى Simal ، شيمال و نورما و به اردو Simbhal ناميده شده است . درخت علاوه بر مالزى امروزه در جنگلهاى هند ، هندوچين ، سودان ، سيلان ، ماداگاسكار ، امريكاى جنوبى و استراليا ديده مىشود و در مناطق جنوبى ايران ، اهواز و آبادان كاشته شده است و در حميديه آن را درخت پنجه و در آبادان درخت لاله مىنامند . قسمت قابل مصرف : گل ، برگ ، صمغ ، ريشه ، ميوه و دانه ، كرك يا ابريشم مىباشند . تركيبات شيميائى : صمغ درخت حاوى تانن ، اسيد كاليك ، اسيد كاتشوتانيك و دانهها حاوى حدود 22 درصد مواد چرب و ريشه درخت حاوى پروتئين ، گالاكتوز ، آرابينوز ، پكتوز ، تانن ، سمول قرمز ، مواد چرب ، نشاسته مىباشد . كاربرد درمانى : از صمغ به عنوان قابض ، بندآورنده خون در اسهال ، اسهال خونى ، افزايش خون قاعدگى ، سوزاك استفاده مىشود . در پاكستان از صمغ درخت كه آن را موچرس مىنامند تركيبى به همين نام براى درمان لكوره ساخته و مصرف مىنمايند .